Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Naqlun - Naqlun

Misja Centrum Archeologii śródziemnomorskiej UW

Kierownik Misji: Prof. Włodzimierz Godlewski

Instytucje uczestniczące w projekcie: Instytut Archeologii UW; Francuski Instytut Archeologii Orientalnej w Kairze (IFAO)

Miejsce badań: Deir el Malak Gubrail (Naqlun), Oaza Fajum, Egipt

Misja Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW w Naqlun, kierowana przez prof. Włodzimierz Godlewskiego we współpracy z prof. Tomaszem Derdą pracowała od 18 października do 29 listopada 2009 roku na terenie głównego stanowiska (Kom A ) kryjącego relikty późnoantycznego i średniowiecznego klasztoru.

            W części centralnej, po południowej stronie wieşy klasztornej A, odsłaniano Budowlę J składającą się z kilku segmentów dwupokojowych dostępnych z ulicy biegnącej ze wschodu na zachód obok wieşy. Odsłonięto trzy segmenty, pozostawiając jej zachodnią część pod zasypem. Budowla ta zbudowana najprawdopodobniej w VI wieku została następnie przebudowana w VIII wieku. Jej wejścia od północy, od strony wieşy A, zostały zablokowane i połączono ją funkcjonalnie z zabudową gospodarczą rozciągającą się na południowej części komu. Budowla J ostała zniszczona w połowie X wieku przez gwałtowny poşar klasztoru, który nie pozwolił ratować wyposaşenia pomieszczeń a nawet zasobów finansowych w nich zgromadzonych. W jednym z pomieszczeń znaleziono małe naczynie wypełnione złotymi denarami abbasydzkimi, jedynie lekko przepalone. 80 monet zachowanych całkowicie lub pociętych w celach handlowych na mniejsze części (¾; ½.; 1/3; ¼) jest datowana wstępnie na pierwszą połowę X wieku na okres rządów kalifa al.-Muqtadira (908-932). Monety te stanowią znaczny majątek, zapewne naleşący do klasztoru. Dzięki odsłoniętemu w Naqlun w 1997 roku archiwum składającym się z 50 dokumentów notarialnych, których pełna publikacja ukaşe się w 2010 roku, wiemy jaką wartość w końcu 10 wieku miały ogrody i domy na terenie Fajum. Duşy dom z ogrodem moşna było kupić za 6 – 6.5 denara, a mniejszy nawet za 2.5 denara.

            W tym samym pomieszczeniu znaleziono równieş część zniszczonego poşarem wyposaşenia. Brązowy polikandylion, zawieszony zapewne pod stropem pomieszczenia dla pełnego oświetlenia pokoju oraz duşą lampę brązową montowaną na stojaku (kandelabrze), a takşe brązowe okucia i fragment aplikacji z kości słoniowej i brązu z bogatą dekoracją pochodzące zapewne z luksusowej szkatuły. Z podobnymi okuciami znaleziono dobrze zachowaną szkatułę, wykonaną na terenie Sycylii w XI wieku, w końcu lat dziewięćdziesiątych w północnej części badanego klasztoru. 12 kościanych zatyczek do zamykania kodeksów jest zapewne jedyną pozostałością po bibliotece posiadanej przez mieszkańca tego segmentu.

            W ruinach opuszczonej budowli w 12 wieku chowano zmarłych chrześcijan z oazy Fajum zaprzyjaźnionych zapewne z mieszkańcami klasztoru. Odsłonięto ponad trzydzieści grobów z dobrze zachowanymi tkaninami i wyposaşonymi często w małe naczynia szklane lub glazurowane, przeznaczone zapewne na eteryczne olejki. Są to znakomite, całkowicie zachowane, wyroby z okresu fatymickiego. Znaleziono równieş fragmenty greckich stel nagrobnych ze starszego cmentarza w Naqlun datowaneprzez prof. T.Derdę na VI - VII wiek. Jedna z nich całkowicie zachowa z greckim tekstem naleşała do pewnego Tomasza. Odsłonięte groby są częścią badanego od kilku sezonów cmentarza A datowanego na koniec XI wieku do początków wieku XIII.

Równolegle prowadzono badania w południowej części komu, gdzie znajduje się rozległy śmietnik klasztorny z V – VIII wieku oraz relikty zabudowy klasztornej z X – XI wieku. Kontynuowano tu prace z ubiegłego sezonu. Prace przerwano po odsłonięciu dwu duşych krypt grobowych zbudowanych we wkopie wykonanym w zasypie śmietnikowym. Krypty były juş odsłaniane przez wcześniejszych „badaczy” klasztoru w latach 1970-tych, o czym świadczą znalezione w ich wnętrzu fragmenty gazet arabskich, lecz nie posiadamy şadnej dokumentacji tych prac. Wówczas zostały one ponownie zasypane. Nie ustalono daty powstania krypt ale najprawdopodobniej są one częścią cmentarza koptyjskiego datowanego na XI – XIII wiek. W ubiegłym sezonie znaleziono w poblişu dwa pochówki ulokowane w jednym z pomieszczeń zabudowy datowanej na X – XI wiek.

W trakcie prac znaleziono fragmenty tekstów greckich zapisanych na papirusach ale znacznie gorzej zachowane w porównaniu z tymi które odsłonięto w ubiegłym sezonie.

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. prof. dr hab. Włodzimierz Godlewski kierownik misji, archeolog Instytut Archeologii UW
2. dr hab. Tomasz Derda papirolog Instytut Archeologii UW
3. Barbara Czaja-Szewczak konserwator Muzeum w Wilanowie
4. Szymon Maślak archeolog Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
5. dr Christian Gaubert arabista IFAO, Kair
6. Dorota Dzierzbicka archeolog Instytut Archeologii UW
7. Katarzyna Danys archeolog
8. Urszula Iwaszczuk archeozoolog
9. Marzena AnnaOżarek antropolog Instytut Archeologii UW
10. Wiesław Małkowski archeolog Instytut Archeologii UW
11. Łukasz Krupski archeolog
12. Julia Górecka studentka archeologii Instytut Archeologii UW
13. Aneta Skalec studentka archeologii Instytut Archeologii UW
14. Rania Ahmedel Sayed Inspektor SCA
15. Ibrahim el Ragab Inspektor SCA

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl