Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Marina El-Alamein - Polsko-Egipska Misja Konserwatorska w Marinie El-Alamein w Egipcie

Kierownik misji: prof. dr hab. inż. arch. Stanisław Medeksza, zastępca kierownika i kierownik prac w terenie: dr hab. Rafał Czerner, prof. nadzw. PWr.

Instytucje uczestniczące w projekcie: Supreme Council of Antiquities, Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.

Miejsce badań i prac konserwatorskich: Marina El-Alamein, miasto i nekropola z okresu hellenistyczno-rzymskiego

Adres e-mail misji: rafal.czerner@pwr.wroc.pl, stanislawmedeksza@wp.pl

 

W okresie od 17 kwietnia do 1 czerwca 2011 roku, na terenie antycznego miasta, w Marina El Alamein, szesnasty sezon pracowała polsko-egipska misja konserwatorska.

            Zakres działalności misji w sezonie 2011 roku obejmował prace badawczo-konserwatorskie w reprezentacyjnej części miasta i na nekropoli, a także w ograniczonym zakresie w domach. Z przyczyn od nas niezależnych musieliśmy naszą działalność znacznie ograniczyć, większość zakładanego programu jednak zrealizowaliśmy. Szczególny dla Egiptu okres przemian, w jakim przyszło nam organizować i prowadzić misję, zaowocował przez nikogo niezamierzonymi utrudnieniami, powodującymi przede wszystkim opóźnienie rozpoczęcia prac konserwatorsko-budowlanych w terenie. Czas oczekiwania na możliwość ich podjęcia wypełniliśmy pracami studyjnymi i inwentaryzacyjnymi. Wszelkie utrudnienia ostatecznie pokonane zostały dzięki wielkiemu zaangażowaniu, wysiłkowi i wspaniałej postawie naszych egipskich gospodarzy, za co składamy im gorące podziękowania.

            W tegorocznych działaniach, w zgodzie z głównymi priorytetami naszego programu, skupiliśmy się na anastylozie monumentalnego pomnika nagrobnego na nekropoli południowej, oznaczonego na planie numerem T17 oraz kontynuowaliśmy pracę w rejonie na południe od centralnego placu antycznego miasta, w zachowanych tam reliktach miejskich łaźni. Natomiast na terenie historycznej zabudowy mieszkalnej zajęliśmy się przede wszystkim bieżącym utrzymaniem i konserwacją. Wynikiem bowiem oddziaływania niekorzystnych warunków atmosferycznych jest szybko postępująca erozja kamiennych reliktów zabudowy. Wymaga to prowadzenia ciągłej uzupełniającej konserwacji obiektów. Podobnie zresztą czyniono to w czasach antycznych. Takie prace przeprowadzone też zostały w południowym portyku centralnego placu i znajdującej się tam eksedrze.

            Nagrobny pomnik T17 usytuowany jest w środkowej części południowej nekropoli, obok grupy monumentalnych grobowców filarowych, w bezpośrednim sąsiedztwie jednego z nich, oznaczonego T12. Grobowiec T17 został odkryty w roku 1997 przez misję archeologiczną Polskiego Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej. Grobowiec miał formę naśladującą kiosk, wydłużony w kierunku wschód-zachód, nakryty mocno spłaszczonym dwuspadowym dachem. Jego frontowa, wschodnia elewacja była zwieńczona tympanonem z niewielkimi cokolikami na nim na końcach. Podbudowany był on płaską niedekorowaną partią fryzu i dwoma płaskimi pilastrami ze zgeometryzowanymi głowicami. Po obu stronach do pomnika przylegały dwa loculi. W bieżącym sezonie dokonaliśmy anastylozy reliktów zwalonego pomnika i tym samym częściowej jego rekonstrukcji.

W centrum antycznego miasta znajduje się plac, powiązany od północy z łaźniami i od południa z miejską bazyliką i drugim zespołem łaźni. Znaczna część tego zespołu odsłonięta została przez archeologów egipskich w pierwszych latach po odkryciu stanowiska w 1986 r. Badania w rejonie podjęła na przełomie XX i XXI w. Polska Misja Archeologiczna, kierowana przez prof. Wiktora A. Daszewskiego. W latach 2006 i 2007 do badań tego terenu wrócili archeolodzy egipscy odsłaniając położoną bardziej na południe, dalej od placu partię zespołu, częściowo oczyszczając w niej główne pomieszczenia. Współpracowali oni w tym czasie z misją amerykańską ARCE/EAP. W roku 2008 misja konserwatorska przystąpiła do konserwacji i częściowej rekonstrukcji zaczynających niszczeć nowo odkrytych reliktów. Prace te rozwinęliśmy w sezonie 2009. Odczyściliśmy wówczas portykowy rekreacyjny dziedziniec w zachodniej części łaźni (oznaczony jako nr 4), zabezpieczając jego ściany i dokonując anastylozy kilku kolumn. Rozpoczęliśmy też w jednym z sąsiadujących z nim pomieszczeń (nr 6) konserwację reliktów systemu grzewczego.

W bieżącym sezonie przeprowadziliśmy badania i konserwację w sąsiednim (nr 5) pomieszczeniu i częściowo w zamykającym zespół od wschodu dużym pomieszczeniu nr 8. Pomieszczenie nr 5 ma posadzkę z bardzo dużych płyt z ciemnego marmuru. W jego części zachodniej zachowana jest in situ podstawa marmurowej misy labrum, którą zwaloną postanowiliśmy ustawić ponownie. Ze wstępnej analizy funkcjonalnej wynika, że pomieszczenie nr 6 mogło być sudatorium (studia sezonu 2009), połączone z nim nr 5 tepidarium, obszerne nr 8 frigidarium. Niszczejące relikty piwnicy hipokaustycznej z pomieszczenia nr 6 zabezpieczyliśmy tymczasowo.

Rafał Czerner

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr hab. inż. Rafał Czerner architekt Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska
2. mgr inż. Wiesław Grzegorek architekt i konstruktor
3. mgr inż. Agata Jasiewicz architekt, doktorantka Politechnika Wrocławska
4. dr Grażyna Bąkowska-Czerner archeolog Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego
5. dr Grzegorz Majcherek archeolog Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
6. Piotr Zambrzycki konserwator dzieł sztuki Międzyuczelniany Instytut Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki
7. Karolina Tałuć konserwator dzieł sztuki
8. prof. dr hab. Janusz Skoczylas geolog Instytut Geologii, Uniwersytet A. Mickiewicza, Poznań

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl