Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

5-6 katarakta, Chartum - Polsko-Sudański Projekt Badań, Projekt ?Szkoła dla Szkoły?

Beata Drzewiecka, Mariusz Drzewiecki, Zuzanna Kabacińska

 

Polsko-Sudański Projekt Badań

Prace archeologiczne w sezonie 2012

Terenowe prace archeologiczne odbyły się wyłącznie w dolinie Nilu. Planowane prace w Północnym Kordofanie nie zostały przeprowadzone ze względu na trudną sytuację polityczną w regionie.

 

 

Z tego powodu w dolinie Nilu oprócz planowanych badań czterech założeń ufortyfikowanych w rejonie V Katarakty (fot. 1), przeprowadziliśmy prace na trzech kolejnych stanowiskach w pobliżu VI Katarakty.

 

 

W obrębie V Katarakty pracowaliśmy od 5 do 19.01.2012 roku (fot. 3). Zadokumentowaliśmy pozostałości założeń ufortyfikowanych w Ab-Sideir, Abu Mereikh B, Abu Mereikh C oraz Karni. Każde z tych założeń zostało zbudowane w inny sposób, w różnych czasach i obecnie ich stan zachowania jest również bardzo zróżnicowany. Badania powierzchniowe prowadzone wokół tych założeń ukazały niezwykłe bogactwo archeologiczne tych obszarów (fot. 2). Zarejestrowaliśmy cmentarzyska kurhanowe z ogromnymi grobami sięgającymi 30 m średnicy, tego typu pochówki są najczęściej przypisywane elitarnym przedstawicielom dawnych społeczeństw. Ryty naskalne również pojawiały się w dużych ilościach. W niektórych przypadkach tworzyły kilkumetrowe galerie przedstawiające jeźdźców na koniach, różne zwierzęta (bydło, strusie, konie, wielbłądy itd) oraz bliżej nieokreślone znaki. Co ciekawe, często w pobliżu skał z przedstawieniami znajdowały się pozostałości osad, być może ludzi, którzy ryty te wykonali.

 

W rejonie VI Katarakty pracowaliśmy od 1 do 11.02.2012 roku. Sporządziliśmy dokumentację trzech założeń ufortyfikowanych, dwóch na szczycie wzgórza Umm Marrahi i jednego w Abu Nafisa. Ponownie, badania powierzchniowe ujawniły bogactwo obszarów wokół twierdz. Dla przykładu w promieniu 2 km od wzgórza Umm Marrahi zarejestrowaliśmy 80 stanowisk archeologicznych, z których większość koncentrowała się wokół wzgórza. Im dalej od wyniesienia tym stanowisk było mniej. Tak więc w przeszłości wzgórze i twierdze na nim zbudowane musiały mieć duże znaczenie dla ludzi mieszkających w pobliżu.

Dokumentacja, którą sporządziliśmy jest wyjątkowym materiałem do badań przeszłości Sudanu. Już same twierdze budowane były od czasów napatańskich (IX-IV wieku BC – założenie na Karni) po koniec XIX wieku (jedno z założeń na szczycie wzgórza Umm Marrahi zostało zbudowane przez wojska brytyjskie walczące z powstaniem Mahdiego). Dokumentacja ta staje się o tyle ważna, iż na początku lutego 2012 roku Sudańska Służba Starożytności (NCAM) ogłosiła międzynarodowy apel o pomoc w ratowaniu dziedzictwa kulturowego. Na najbliższe lata planowana jest budowa zapór na Nilu w rejonie III i V Katarakty. Tak więc za parę lat stanowiska, które w tym roku dokumentowaliśmy będą zniszczone przez spiętrzone wody rzeki. Na maj 2012 roku w British Museum w Londynie jest planowane spotkanie badaczy, którzy chcą ratować zabytki Sudanu. Na zebraniu tym uczestnicy naszej ekspedycji będą opowiadać o potencjale archeologicznym tych rejonów w oparciu o nasze tegoroczne działania.

 

Projekt „Szkoła dla Szkoły”

22.01.2012 – 3.03.2012r.

W swoich pierwotnych założeniach projekt „Szkoła dla Szkoły” miał dotyczyć pomocy dydaktycznej, w formie warsztatów z języka angielskiego i prezentacji ogólnych informacji o Polsce, oraz pomocy materialnej dla dzieci ze szkoły podstawowej w Sodiri – Północny Kordofan, Sudan.

 

Marta podczas wykładu o Polsce (fot. B. Drzewiecka). 

 

 

Do projektu włączyło się 30 szkół z całej Polski, a także prywatne firmy oraz Fundacja Usłyszeć Afrykę z Warszawy oraz Fundacja Pogranicze z Sejn. Instytucje te zorganizowały zbiórki przyborów szkolnych dla dzieci z Sudanu. W niektórych odbyły się dodatkowo prezentacje multimedialne na temat Sudanu, jego historii oraz projektu „Szkoła dla Szkoły”.

Projekt zakładał zajęcia w szkole podstawowej dla dziewcząt i dla chłopców. Ze względu na problemy natury politycznej w regionie Północnego Kordofanu, zmuszeni byliśmy przenieść swój projekt do jednej ze szkół podstawowych w Chartumie. Wyznaczona do przeprowadzenia naszego projektu została Publiczna Szkoła Podstawowa nr 12 na Omdurmanie (fot. 4-7).

Wspólne zdjęcie z uczestniczkami warsztatów oraz gronem pedagogicznym żeńskiej szkoły (fot. Ali Elmirghani).

 

Przez ponad miesiąc studenci arabistyki z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prowadzili warsztaty w wyżej wymienionej szkole. Zajęcia wyglądały w następujący sposób: na początku przedstawione zostały podstawowe wiadomości o Polsce (fot. 8, 9), z zakresu geografii (położenie, klimat, większe miasta), historii (legendy związane z powstaniem Polski, najsłynniejsi polacy), obyczajów w tym na przykład tradycyjne potrawy.

 

 

 

Następnie w klasach 1-4 przeprowadziliśmy warsztaty rysunkowe na temat „Mój wymarzony zawód”. Okazało się, że większość dziewczynek pragnie zostać nauczycielką, lekarzem, inżynierem bądź policjantką. W starszych klasach natomiast po przedstawieniu najważniejszych informacji odbywał się quiz, który miał na celu sprawdzenie wiedzy uczniów na temat naszego kraju. Okazało się, że najczęściej zapamiętanymi rzeczami były potrawy, takie jak żurek czy bigos natomiast największy problem sprawiała nasza waluta. Najlepsze prace zarówno pisemne jak i rysunkowe zostały nagrodzone przyborami szkolnymi zebranymi podczas akcji w polskich szkołach (fot. 10, 11).

Wręczenie nagród za najlepszą pracę plastyczną, klasa IV-V (fot. B. Drzewiecka).   

 

Zajęcia z języka angielskiego, na prośbę dyrektorki szkoły, odbywały się na podstawie podręcznika „Sudan Practical Integrated English” część druga. Oczywiście staraliśmy się przekazać jak największą ilość nowych słów ale przede wszystkim skupialiśmy się na wyrównaniu poziomu wiedzy wśród uczniów. Również w czasie zajęć z języka angielskiego, tłumaczyliśmy naszym uczennicom listy przywiezione od dzieci z Polski (fot. 12, 13).

Przemek tłumaczy listy z Polski (fot. M. Sobczak).

 

Dziewczynki oglądają listy z Polski (fot. B. Drzewiecka).

 

Pomimo początkowych kłopotów związanych z koniecznością zmiany docelowej szkoły, projekt został w pełni zrealizowany (fot. 14, 15). Była to dla nas doskonała okazja na poznanie kultury, tradycji i historii kraju, z którym wiążemy swoją przyszłość.

Zosia na przerwie z uczniami (fot. M. Sobczak).

Archeologia krajobrazu: teoria i metody

Warsztaty dla studentów i archeologów w Sudanie

W dniach 12-16.02.2012 roku Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (IP UAM) oraz National Corporation for Antiquities and Museums of Sudan (NCAM) zorganizowało warsztaty zatytułowane Archeologia krajobrazu: teoria i metody (fot. 16).

 

Celem warsztatów było zapoznanie uczestników z teoretycznymi podejściami do studiów nad krajobrazami archeologicznymi, sposobami jego interpretowania w różnych nurtach współczesnej archeologii oraz metodami wykorzystywanymi w jego badaniach. Dziewięciu uczestników (7 z NCAM oraz 2 z Uniwersytetu Chartumskiego) zapoznało się również z działaniem GPS-ów (fot. 17), tachimetru elektronicznego (fot. 18) oraz tworzeniem baz danych w systemie GIS.

 

 

Zapoznanie z urządzeniami pomiarowymi; GPS u góry, tachimetr elektroniczny na dole (fot. M. Drzewiecki).

 

Warsztaty odbywały się w Muzeum Narodowym w Chartumie (część wykładowa oraz laboratoria komputerowe) oraz w rejonie wzgórza Umm Marrahi około 30 km na północ od Chartumu (praktyki terenowe). W trakcie zajęć terenowych uczestnicy rejestrowali twierdze ulokowane na szczycie wzgórza (fot. 19, 20) oraz stanowiska znajdujące się wokół przy użyciu wymienionych urządzeń. Przez ostatnie dwa dni pracowali nad obróbką zebranych danych w systemie GIS przy użyciu programu Quantum GIS, który jest programem open source, nie wymagającym wykupu licencji (fot. 21-22).

 

 

 

Warsztaty spotkały się z dużym zainteresowaniem wśród sudańskich archeologów i pod koniec byliśmy podpytywani czy w kolejnym sezonie również będą one organizowane.

Laboratoria komputerowe (fot. M. Drzewiecki).

Warsztaty prowadzili:

prof. dr hab. Włodzimierz Rączkowski

mgr Mariusz Drzewiecki

Adrian Chlebowski (student IP UAM)

Skrypty dydaktyczne zostały przygotowane przez mgra Łukasza Banaszka

 

Uczestnicy:

Altyab Hassan (NCAM)

Amal Atyaallah Gaber (NCAM)

Amal Awad Mukhtar Nasir (NCAM)

Amel Hassan Gismallah (NCAM)

Dr. Hwida Mohammed Adam (Uniwersytet Chartumski)

Mohmaed Alsheikh Abdallah (NCAM)

Rihab Khider Elrasheed (NCAM)

Dr. Yahia Fadul Tahir (Uniwersytet Chartumski)

Yasin Mohammed Saeed (NCAM)

 Próbki fizyczne

W trakcie prac naszej ekspedycji w styczniu i lutym 2012 roku w Sudanie, trzy typy próbek węglanu wapnia CaCO3, każda o różnej wielkości ziaren, zostały wystawione na światło słoneczne (fot. 23) na różne okresy czasu: 3 dni, tydzień, 2 tygodnie, miesiąc oraz 2 miesiące. Eksperyment ten miał na celu zbadanie wpływu światła słonecznego; widzialnego i ultrafioletowego na węglan wapnia, zależnie od czasu ekspozycji i wielkości ziaren w próbce. Jest to próba określenia czy na podstawie stopnia nasłonecznienia jesteśmy w stanie datować materiał archeologiczny znajdowany na powierzchni. Próbki po powrocie są badane za pomocą spektroskopii elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) w Zakładzie Fizyki Medycznej na Wydziale Fizyki UAM.

Dalsze informacje o projekcie: www.sudan.archeo.edu.pl

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. prof. Włodzimierz Rączkowski opiekun naukowy projektu Instytut Prahistorii UAM
2. dr Ali Elmirghani Ahmed koordynator prac w Kordofanie Zakład Arabistyki i Islamistyki UAM
3. Mariusz Drzewiecki koordynator prac w dolinie Nilu Instytut Prahistorii UAM
4. dr Tomasz Stępnik archeolog Pracownia Archeologiczna Uni-Art
5. Adrian Chlebowski student archeologii, pomiary geodezyjne Instytut Prahistorii UAM
6. Magdalena MariaWoźniak archeolog Historia Sztuki i Archeologia, Uniwersytet Paris 4-Sorbonne
7. Saideldola Abdelgfar Bainee archeolog, inspektor NCAM Biuro turystyczne w Atbarze, NCAM
8. Mohmmaed Alsheikh Abdalla student archeologii NCAM
9. Beata Drzewiecka studentka arabistyki Zakład Arabistyki i Islamistyki UAM
10. Marta Sobczak studentka arabistyki Zakład Arabistyki i Islamistyki UAM
11. Przemysław Rutkowski studentk arabistyki Zakład Arabistyki i Islamistyki UAM
12. Zofia Szubert studentka arabistyki Zakład Arabistyki i Islamistyki UAM

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl