Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Marea - Marea

Instytucje uczestniczące w projekcie: Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego im. Prof. K. Michałowskiego, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Politechnika Krakowska im. T. Kościuszki, Landesmuseum in Stuttgart

Okres prac wykopaliskowych: lipiec–sierpień 2012

Podczas kampanii w 2012 roku prace wykopaliskowe były kontynuowane w obrębie terenu położonego na południowy-wschód za apsydą bazyliki (Fig. A. – zasięg badanego terenu w relacji do bazyliki).

Fig. A. Zasięg badanego terenu w obrębie willi w relacji do bazyliki. Rys.: D. Tarara


Kompleks ten nazwany został wstępnie willą ze względu na układ architektoniczny charakterystyczny dla takich budowli w późnym antyku.
Centralnym miejscem tego kompleksu jest atrium (pomieszczenie #31, nie wyeksplorowane do końca) do którego przylegają bezpośrednio inne pomieszczenia (Fig. A, Fot.1).

Fot. 1. Atrium willi (pomieszczenie #31, nie wyeksplorowane do końca) z przylegającymi od południa innymi pomieszczeniami. Fot. T. Skrzypiec


Posadzka na dziedzińcu wyłożona była regularnymi płytami wapiennymi. W jego południowo-wschodnim narożniku znajdowała się studnia o gł. 3, 50 m., wykonana z ciosów kamiennych z wydrążonymi wnękami na stopnie.
Po przeciwnej stronie, w południowo-zachodnim narożniku dziedzińca znajduje się klatka schodowa (#30), która prowadziła na wyższy poziom.
Pod klatką schodową, na gł. 1, 80 cm odkryto zarys niewielkiego pieca do wypału amfor z trzema otworami w ruszcie. Konstrukcja ta będzie dokładnie przebadana w przyszłym sezonie.
Piece do wypału amfor były powszechnym zjawiskiem w tym rejonie w późnym antyku, z powodu produkcji lokalnego wina, które było rozprowadzane w basenie Morza Śródziemnego. Przykładem jest piec do wypału amfor z II-III w. odkryty pod apsydą bazyliki o średnicy 8 m., największy jaki odkryto do tej pory w Egipcie.
Zabudowania w południowej części willi wieńczył portyk, który łączył pomieszczenia # 28, # 26 i # 23 i prowadził do sąsiednich przylegających do atrium pomieszczeń # 20, # 24 i # 29. Spośród zabytków odkrytych w tej części zabudowań na uwagę zasługują figurki terakotowe przedstawiające jeźdźców na koniu, lwa, figurki kobiet i prawdopodobnie figurki diabła. Znaleziono tu także fragmenty naczyń szklanych, ceramiki kuchennej i amfor datowanych na V-VII w.
Próbując znaleźć zasięg willi od północnej strony, przystąpiono do badań sondażowych podczas których odkryto szeroką ulicę, która oddzielała willę od zabudowań w centralnej części terenu za apsydą bazyliki (Fig.A, Fot. 2).

Fot. 2. Zarys centralnej części zabudowań od strony północnej, oddzielonych szeroką ulicą od willi. Fot. T. Skrzypiec

 

W rezultacie w pomieszczeniu # 62 odkryto cysternę, która podzielona była na dwa zbiorniki (w pomieszczeniu # 21 i # 62), cysterna będzie badana w przyszłym sezonie.
Natomiast od strony wschodniej willi, w odległości 10 m. od zabudowań, niedaleko jeziora, odkryto latrynę (Fig. A, Fot.3).

Fot. 3. Latryna przy willi od strony wschodniej. Fot. T. Skrzypiec

 

Jak dotychczas przy willi nie znaleziono żadnych pomieszczeń tego typu. Początkowe prace w latrynie odsłoniły trzy niewielkie wydzielone pomieszczenia # 10, # 11, # 12, wyposażone w kanały odpływowe i kamienne bloki z miejscami do siedzenia. Wewnątrz kanałów odkryto dużą liczbę ceramiki kuchennej, dzbanków datowanych na VI-VII w. i fragmenty amfor z VI-VIII w.
Prace podczas tego sezonu rozpoczęto od pomieszczenia # 28, które przylegało do willi od południowego-zachodu. Właśnie tutaj w 2011 r. odkryto skupisko ostrakonów (ok. 165 zabytków), których badaniem zajął się prof. Tomasz Derda z Zakładu Papirologii Instytutu Archeologii UW.
Prawdopodobnie tak duże skupisko ostrakonów mogło stanowić archiwum, lub depozyt/skład zwłaszcza, że złożono je w jednym miejscu. Jednak kilka zabytków znaleziono w centralnej części zabudowań (w atrium, pomieszczenie # 31, także # 22 i # 19) co w sceptycznym założeniu oznacza, że ostraka te mogły zostać przeniesione z depozytu/składu, lub zawierały zapisy sporządzane na bieżąco, o czym mogą świadczyć też stosowane skróty i zapisy (wykonane może w pośpiechu). Na podstawie analizy ceramicznej ostraka można datować na V w., napisane były tym samym charakterem pisma, co te znalezione za willą w zeszłym roku i sądząc z fragmentów kilku zapisów dotyczyły tego samego tematu-czyli budowy bazyliki, zatrudnianych przy tym rzemieślników i ich wynagrodzeń (Fot.4, inv.12/2012; Fot. 5, inv. 13/2012; Fot. 6, inv.14/2012).

Fot. 4. Ostrakon z pomieszczenia # 30 inv. 12/2012. Fot. T. Skrzypiec

Fot. 5. Ostrakon (pomieszczenie  # 31), inv. 13/2012. Fot. T. Skrzypiec

Fot. 6. Ostrakon znaleziony w atrium, inv. 14/2012. Fot. T. Skrzypiec


W ostatnim sezonie przebadany został także marmur z bazyliki i całego stanowiska, który znajduje się w tutejszym magazynie im. Fauzi El Fakharini. Opracowaniem tego materiału zajęła się Pani Dagmara Wielgosz-Rondolino z Zakładu Archeologii Klasycznej Instytutu Archeologii UW.
Badania wykazały, że marmur wykorzystany do budowy bazyliki i pozostałe detale architektoniczne (kapitele, kolumny, płytki podłogowe) były kosztownym materiałem, sprowadzanym między innymi z Prokonesu, z Euboi (marmor Chalcidicum), z Teos (marmor Luculleum, Fot.7), z Chios (marmor Chium, Fot.8) innych wysp greckich rejonów Morza Śródziemnego, co dowodzi jak duże znaczenie i z jak wielkim rozmachem wzniesiono bazylikę w Marei.

Fot. 7. Marmor Luculleum z Teos, Fot. T. Skrzypiec

Fot. 8. Marmor Chium z Chios, Fot. T. Skrzypiec

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. Krzysztof A. Babraj archaeolog, kierownik misji Muzeum Archeologiczne w Krakowie
2. Daria Tarara architekt freelance
3. Anna Drzymuchowska archeolog Muzeum Archeologiczne w Krakowie
4. Joanna Babraj konserwator freelance
5. Tomasz Skrzypiec konserwator freelance
6. dr inż. Janusz Kogut specjalista od mechaniki konstrukcji, nadzór geodezyjny Politechnika Krakowska
7. dr Dagmara Wielgosz-Rondolino archeolog Instytut Archeologii UW
8. dr hab. Tomasz Derda papirolog Instytut Archeologii UW
9. dr Nina Willburger archeolog Landesmuseum in Stuttgart

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl