Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Naqlun - Polska Misja Archeologiczna w Naqlun

NAQLUN 2014

Misja Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, kierowana przez prof. dr Włodzimierza Godlewskiego pracowała w Naqlun (Oaza Fajum, Egipt) na stanowisku monastycznym od 16 marca do 3 kwietnia 2014 roku. W związku ze skomplikowaną sytuacją społeczną w Egipcie, a w szczególności na terenie Oazy Fajum, prace wykopaliskowe trwały krótko i były prowadzone na terenie głównego komu w jego północnej części, po południowej stronie kompleksu monastycznego na stanowisku D przez zespół składający się jedynie z trzech osób.
Odsłaniano zabudowę po południowej stronie Budowli D, odsłoniętej w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, składającą się z trzech pomieszczeń D.50 na wschodzie oraz D.41 i D.44 w części zachodniej kompleksu. Wszystkie te pomieszczenia rozdzielone klatką schodowa (D.42) były zbudowane na zboczu skały opadającej ku północy po częściowym zasypaniu odpadami wyrzucanymi z Budowli D (Fig. 1).

Fig. 1. Naqlun, stanowisko D. Plan 2014 (opracowanie S. Maślak).

Najprawdopodobniej pomieszczenia D.50 i D.41–44 zostały zbudowane w XI–XII wieku, w ostatniej fazie funkcjonowania klasztoru na komie A. Poziom, na którym pomieszczenia te fundowano był c. 120cm wyżej od poziomu chodzenia wewnątrz Budowli D.

POMIESZCZENIE D.50
Dosyć rozległe pomieszczenie o wymiarach 8.45 x 3.98m było dostępne od zachodu z Budowli DB.II poprzez klatkę schodowa D.42 (Fig. 2).

Fig. 2. Budowla D, D.50, widok od E. (fot. W. Godlewski).

W jego wnętrzu znajdowały się dwa filary – przypory wspierające ścianę południową pomieszczenia D.09 (Fig. 3), oraz dwa pojemniki we wschodniej jego części na produkty sypkie o wymiarach 2.09 x 1.04m i 2.03 x 2.65m.

Fig. 3. Budowla D, D.50, przypora zachodnia. (fot. W. Godlewski).

Wewnętrzne lica ścian pomieszczenia nie były tynkowane. Zasyp w pomieszczeniu zawierał liczne elementy konstrukcyjne, cegły suszone i wypalane, podłogowe płytki wapienne i ceramiczne, dużą ilość elementów drewnianych (belki, deseczki stropowe, kliny) liczne fragmenty gipsowych krat okiennych z szybami (Fig. 7). W zasypie było stosunkowo niewiele ceramiki, głównie zasobowej – późne amfory LR.7 oraz butle workowate, impregnowane wewnątrz, z zatyczkami glinianymi stemplowanymi na powierzchni, ale także kilka fragmentów tekstów koptyjskich zapisanych na papierze (listy), fragmenty skórzanych opraw kodeksów (Fig. 4) oraz setki małych fragmentów tynku z polichromiami o jaskrawych barwach, stanowiących zapewne wystój pomieszczeń znajdujących się na piętrze Budowli D (Figs. 5–6).

Fig. 4. Okładka kodeksu, skóra. (fot. W. Godlewski).

Fig. 5. Fragmenty tynków z polichromią z zasypu w D.D.50. (fot. W. Godlewski).

Fig. 6. Fragment tynku z przedstawieniem zwierzęcia z D.D.50. (fot. W. Godlewski).

Fig.7. Fragment kraty okiennej z szybą, gips. (fot. W. Godlewski).

POMIESZCZENIE D.41
Duże pomieszczenie o wymiarach 6.62 x 3.90m, po zachodniej stronie klatki schodowej, częściowo odsłaniane w 1998 roku, miało ściany tynkowane a w jego południowo zachodnim narożniku zachowały się relikty pojemnika obudowanego ścianką z cegły. W jego zachodniej części wykonano wkop do poziomu skały, opadającej stromo od południa ku północy. W dolnej partii zasypu (śmietnika) odsłonięto liczny zespół ścinków papirusowej makulatury z fragmentarycznie zachowanymi tekstami w języku greckim, używanej do usztywniania okładek kodeksów, jak również fragmenty usztywnień kodeksów (Fig. 8) i fragmenty okładek kodeksów.

Fig. 8. Oprawa kodeksu, papirus z tekstami greckimi. (fot. W. Godlewski).

Cały ten zespół, podobny do ścinków znalezionych w 1998 roku nie pozostawia wątpliwości, że są to odpady introligatorskie wyrzucone na „śmietnik” z pracowni introligatorskiej mieszczącej się w Budowli D. Fragmenty opraw są zapewne resztkami zniszczonej biblioteki. Karty kodeksów z tekstami koptyjskimi i ilustracje kodeksowe znaleziono wcześniej w zasypach zalegających wnętrze Budowli D.
Ceramika stołowa znaleziona w kontekście papirusowych ścinków pochodzi głównie z warsztatów w Asuanie, na południu Egiptu, i może być datowana na VI–VII wiek.

POMIESZCZENIE D.44
Duże pomieszczenie (8.20 x 3.90m) o ścianach znacznie gorzej zachowanych miało w części wschodniej piwniczkę częściowo wykutą w skale, przekrytą sklepieniem z cegły suszonej. Piwniczka była pusta.
Wszystkie trzy pomieszczenia wraz z klatką schodową (D.42) tworzyły jeden kompleks o charakterze gospodarczym powiązanym z funkcjonowaniem Budowli D w XI–XII wieku. W ostatniej fazie istnienia klasztoru na komie A.

 

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. prof. dr hab. Włodzimierz Godlewski kierownik misji Instytut Archeologii UW
2. Szymon Maślak archeolog Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
3. Mahmud Ahmed Tawfik inspektor SCA

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl