Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Deir el Bahari - Misja Totmesa III

Misja Totmesa III – Raport z sezonu 2013
(6 listopada– 9 grudnia 2013)

Instytucje uczestniczące: Muzeum Narodowe w Warszawie i Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW im. Prof. Kazimierza Michałowskiego
Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki i Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW im. Prof. Kazimierza Michałowskiego

Misja tegoroczna była wyjątkowo krótka – nieco ponad jeden miesiąc – i ograniczona liczebnie, ze względu na niepewną sytuację polityczną w Egipcie (il. 1). W związku z tym staraliśmy się wykonać najpilniejsze zadania, możliwe do realizacji w uszczuplonym składzie. Jedną z najważniejszych kwestii było fotografowanie fragmentów dekoracji z pomieszczeń D, G i H, które znajdą się na planszach w I tomie publikacji świątyni Totmesa III, poświęconym tym właśnie pomieszczeniom. Do fotografowania wybierane były fragmenty, które stanową możliwą do złożenia komputerowo całość, zarazem atrakcyjne wizualnie jak i interesujące poznawczo (il. 2). Zadanie to udało się w większości zrealizować, pozostaje jednak problem dotarcia do największych bloków, składowanych w dalszych partiach magazynu, które mają tylko zdjęcia czarno-białe, a którym obecnie nie da się zrobić zdjęć cyfrowych ze względu na ciasnotę (il. 3). Nie można też ich wyciągnąć bez rozebrania ściany magazynu, na co być może trzeba się będzie zdecydować, jako że większość tych właśnie bloków ma znakomicie zachowaną polichromię, którą chcielibyśmy pokazać w publikacji.

Il. 1. Misja w magazynie (fot. Z. Doliński).

Il. 2. Fragmenty tytulatury królewskiej z pomieszczenia G, ściana S, scena 2 (fot. Z. Doliński).

Il. 3. Bloki stłoczone w magazynie (fot. Z. Doliński).

Nie ustają badania nad dekoracją poszczególnych pomieszczeń świątyni, w nadziei na ustalenie lokalizacji i sekwencji niektórych scen. I tak m.in. udało się dopasować kolejne elementy dekoracji w sali na barkę A i sali kultu królewskiego D. Również w sali stołu ofiarnego B zostały zlokalizowane przez panią Wiercińską fragmenty scen – obok wejścia. Są to pierwsze sceny, jakie udało się osadzić w tym pomieszczeniu; kilka innych scen, również pochodzących zapewne z tej samej sali, nie ma jeszcze konkretnej lokalizacji.
Pani Szewczyk, będąca specjalistką od konserwacji malarstwa, zajęła się fragmentami reliefów, które szczególnie ucierpiały podczas katastrofalnej ulewy w 1994 roku (woda podeszła wówczas pod magazyn i uszkodziła bloki oraz koneksje fragmentów stojące pod północną ścianą). Oczyściła i zabezpieczyła polichromię, podkleiła zagrożone płatki pigmentów, oceniła stan wielu fragmentów (il. 4 a-b). Oczyszczone fragmenty układaliśmy na półkach nowo zbudowanego regału, osłaniające je płótnem przed ponownym zakurzeniem.
Nadal czekają na złożenie fragmenty dwóch ostatnich bloków ze ściany sanktuarium C, które niezbędne są do zakończenia projektu rekonstrukcji tej dwustronnie dekorowanej ściany, zawierającej niszę od strony sali kultu królewskiego D. Do tej pracy potrzebna jest jednak współpraca dwójki konserwatorów (il. 5).

Il. 4. Relief z Totmesem III przed i po oczyszczeniu (fot. M. Szewczyk).

Il. 5. Rekonstruowana ściana sanktuarium (rys. M. Puszkarski).

Architekt, pan Caban, dopracowywał model 3D doliny Deir el-Bahari, dokonując pewnych korekt w związku z nowymi ustaleniami dotyczącymi wyglądu dolnych partii świątyni. Wciąż jednak poszukujemy optymalnego rozwiązania problemu wyglądu środkowego tarasu, uwzględniającego zachowane fragmenty konstrukcji i elementy krajobrazu (zbocze skalne wchodzące w przestrzeń tarasu). Architekt wykonał też rekonstrukcję kapitelu hatoryckiego na podstawie nielicznych zachowanych fragmentów (il. 6), ukończył modelowanie świetlika dachowego, a także uporządkował część elementów architektonicznych w lapidarium.

Il. 6. Rekonstrukcja kapitelu hatoryckiego (rys. M. Caban).

Praca na terenie świątyni Totmesa była utrudniona z powodu działalności Misji Skalnej profesora Niwińskiego, która zsypywała na teren świątyni gruz z klifu (zasnuwając całą okolicę drobnym pyłem), po czym zwoziła go dalej i usuwała. Niestety, mimo zabezpieczeń czasem kamienie wymykały się spod kontroli (il. 7).

Il. 7. Kurz nad świątyniami w dolinie (fot. Z. Doliński).

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr Monika Dolińska kierownik misji, egiptolog Muzeum Narodowe w Warszawie
2. Janina Wiercińska egiptolog Muzeum Narodowe w Warszawie
3. Magdalena Szewczyk konserwator freelance
4. Mariusz Caban architekt doktorant Politechniki Wrocławskiej
5. Zbigniew Doliński fotograf Muzeum Narodowe w Warszawie
6. Mohamed Ahmed Husein Abu Gad inspektor SCA

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl